Điểm đếnVăn hóa

Bất ngờ báu vật cổ ngàn năm ở Vũng Tàu

Báu vật làm bằng vàng cách đây hơn 2000 năm, được các nhà khoa học phát hiện ở Vũng Tàu, đã nhanh chóng được công nhận là bảo vật quốc gia và bảo vệ nghiêm ngặt.

UBND tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu vừa tổ chức Lễ công bố quyết định công nhận bảo vật quốc gia mặt nạ vàng Giồng Lớn – Long Sơn, đồng thời trưng bày cùng một số hiện vật khác để người dân, du khách tham quan.

Qua 2 đợt khai quật lớn vào năm 2003 và 2005, trên diện tích gần 550m2 tại Giồng Lớn Long Sơn, TP.Vũng Tàu, các nhà khảo cổ đã phát hiện 2.308 hiện vật bằng các chất liệu: gốm, đá, thủy tinh, mã não, kim loại màu vàng… ở trong các khu mộ táng. Những hiện vật này đều có niên đại trên dưới 2.000 năm.

Bất ngờ báu vật cổ ngàn năm ở Vũng Tàu - 2

Vòng đeo cổ đã trải qua mấy ngàn năm vẫn còn nguyên vẹn. Ảnh: M.T

Trong số này có 3 chiếc mặt nạ vàng, là những hiện vật độc bản đặc biệt, không chỉ có thấy địa vị cao quý của chủ nhân mộ táng mà còn đóng góp tư liệu quan trọng cho nhận thức về giai đoạn tiền Óc Eo vùng ven biển Đông Nam Bộ.

Bộ 3 chiếc mặt nạ vàng Giồng Lớn được đặt tên bằng chính địa danh nơi đã tìm ra chúng tại Giồng Lớn (thuộc xã Long Sơn, TP.Vũng Tàu). Ba chiếc mặt nạ được phát hiện tại 3 ngôi mộ trong các đợt khai quật khảo cổ học năm 2003, 2005 do Bảo tàng Lịch sử quốc gia Việt Nam chủ trì phối hợp với Bảo tàng Bà Rịa-Vũng Tàu thực hiện. Trong mộ, bên cạnh mặt nạ vàng còn có các đồ tùy táng khác như: đồ gốm, đồ trang sức, tiền Ngũ Thù, công cụ, vũ khí…

Bất ngờ báu vật cổ ngàn năm ở Vũng Tàu - 3

Vòng đeo tay còn nguyên vẹn, được làm khá tinh xảo. Ảnh: M.T

Trên cơ sở so sánh với các di chỉ khác trong khu vực Trung Bộ, Đông Nam Bộ… các nhà khảo cổ nhận định rằng, 3 ngôi mộ này nằm trong khung niên đại từ thế kỷ 1 trước Công nguyên đến thế kỷ 2. Đây cũng là niên đại của 3 chiếc mặt nạ. Thời kỳ này chính là giai đoạn bản lề ở Nam Bộ, khi văn hóa tiền Óc Eo tiếp thu các yếu tố mới từ bên ngoài và chuyển tiếp lên văn hóa Óc Eo.

Qua kết quả phân tích thành phần hóa học cho thấy, ba mặt nạ đều được làm từ vàng sa khoáng, lần lượt có tỷ lệ vàng là 96%, 79% và 75%, còn lại là một số kim loại màu để gia tăng độ cứng và một số tạp chất khác.

Bất ngờ báu vật cổ ngàn năm ở Vũng Tàu - 4

Mặt nạ vàng Giồng Lớn. Ảnh: Bảo tàng Lịch sử Quốc gia

Về hình dáng, mặt nạ vàng Giồng Lớn 1 hình chữ nhật, phần mặt trước in nổi hình đôi mắt mở to và một phần sống mũi. Phía trên mắt là đôi lông mày dài, thanh tú với phần đầu thấp ngang mí mắt, thân cong dần lên trên và đuôi mày cao vút. Đây là chiếc mặt nạ dạng eye-cover, nghĩa là chỉ thể hiện nửa mặt phía trên, chủ yếu là đôi mắt.

Mặt nạ vàng Giồng Lớn 2 cũng có hình chữ nhật. Phần mặt trước in nổi đôi mắt mở to, đôi lông mày cong cụp xuống cùng với sống mũi nổi cao, cánh mũi bầu. Góc dưới của má bên phải được thể hiện một hình gần giống mặt trời, với 1 vòng tròn ở giữa và nhiều tia xung quanh. Đây cũng là một chiếc mặt nạ thuộc dạng eye-cover giống với mặt nạ Giồng Lớn 1, mặt nạ Giồng Lớn 2 thể hiện cả phần cánh mũi.

Mặt nạ vàng Giồng Lớn 3 có hình chữ nhật. Phần mặt trước in nổi khuôn mặt người với đôi mắt mở to, đôi lông mày rậm giao nhau, mũi to, môi dày. 4 góc và gần phía dưới môi được đục lỗ để xỏ dây. Đây là một chiếc mặt nạ thuộc dạng full-face, tức là thể hiện toàn bộ đặc điểm của khuôn mặt.

Bất ngờ báu vật cổ ngàn năm ở Vũng Tàu - 5

Mặt nạ bảo vật quốc gia được trưng bày tại tủ trưng bày riêng, có hệ thống camera giám sát và cảm biến 24/24. Ảnh: M.T

Bất ngờ báu vật cổ ngàn năm ở Vũng Tàu - 6

Tuy được bảo vệ nghiêm ngặt, nhưng du khách và người dân vẫn dễ dàng tham quan. Ảnh: M.T

Hội đồng Di sản Quốc gia đều đồng ý với việc 3 mặt nạ vàng còn gần như nguyên vẹn. Đây là những hiện vật có nguồn gốc, xuất xứ được khai quật bằng phương pháp khảo cổ học duy nhất được biết cho đến nay ở Việt Nam. Và bộ sưu tập đồ vàng Giồng Lớn là sưu tập đồ vàng có niên đại sớm, với số lượng lớn và loại hình phong phú, đặc biệt nhất hiện biết ở Việt Nam. Ba chiếc mặt nạ bảo vật quốc gia đã góp phần làm nên sự đặc biệt đó.

Bài: Như Ngọc (Theo TC Du lịch TPHCM) 

Link chi tiết: https://tcdulichtphcm.vn/chuyen-dong/bat-ngo-bau-vat-co-ngan-nam-o-vung-tau-c2a45192.html

Bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.

Back to top button